Κεφ. Γ΄.
Αυτό εξ άλλου προτρέπει και ο προφήτης λέγοντας « ο πράος έστω μαχητής», και όπως λέγει η προφητική ρήση «συγκόψουσι τας μαχαίρας αυτών εις άροτρα και τας βιζύνας εις δρέπανα»( θα μετατρέψουν τα μαχαίρια τους σε άροτρα και τα δόρατά τους σε δρεπάνια, Ησ.2,4), με το να κάνουν τις δυνάμεις της ψυχής γεωργικά εργαλεία, όταν σταματήσει ο πόλεμος προς τα πάθη. Έτσι πάλι, αντίθετα, καλόν είναι να αφήσει τον πρέποντα στολισμό και να ετοιμαστεί για τη μάχη, όταν αυτός που τον καλεί είναι ο πόλεμος, και να μεταχειριστεί μαχαίρι για την υπεράσπιση των εντολών του Κυρίου , βγάζοντας το ένδυμα των ηθικών αρετών , έστω και αν χρειαστεί να πολεμήσει γυμνός. Ίσως αυτός μάλιστα να πολεμήσει με μεγαλύτερη ασφάλεια από τον ντυμένο. Αυτό βέβαια το φανερώνει ο προφήτης λέγοντας : «Δεν θα μπορέσει να διασωθεί ούτε αυτός που τρέχει γρήγορα, ούτε και ο σωματικά δυνατός θα μπορέσει να χρησιμοποιήσει την δύναμή του, ούτε ο πολεμιστής θα σώσει την ζωή του»(Αμώς 2,14) . Και προσθέτει : « ο γυμνός θα τους καταδιώξει εκείνη την ημέρα».

Τέτοιος γυμνός θέλει να είναι και αυτός που πωλεί το ένδυμά του και αγοράζει μαχαίρι, χωρίς να αρνείται αυτό, που όταν ακούεται κατά λέξη ,φαίνεται απρεπές, για χάρη της αλήθειας που εννοεί. Γιατί πάντοτε, θέλοντας να προσαρμόσει τους ανθρώπους προς αυτά που συμβαίνουν, συμβουλεύει πολλές φορές ακόμα και τα αντίθετα, και άλλοτε βέβαια, όπως είπαμε ήδη, διδάσκει να ραπίζονται και να μην αγανακτούν, άλλοτε πάλιν να φορούν μαχαίρι, εμφανίζοντας πολεμική εικόνα και επάγγελνμα, προκαλώντας έκπληξη με την εμφάνισή τους στους εχθρούς , πριν ακόμα τους αντιμετωπίσουν. Και ενώ είδαμε πρό ολίγου τον προφήτη να προτρέπει να κάνουν τα πολεμικά όπλα γεωργικά εργαλεία , άλλος προφήτης προτρέπει να κάνουν τα γεωργικά εργαλεία πολεμικά όπλα. Γιατί ο πρώτος λέει, «μετατρέψατε τα μαχαίρια σας σε άροτρα και τα βέλη σς σε δρεπάνια»(Ησ. 2, 4.) , ενώ ο δεύτερος λέει « μετατρέψατε τα άροτρά σας σε ξίφη και τα δρεπάνια σας σε λόγχες με άγκιστρα» συμβουλεύοντας βέβαια λεκτικά αντίθετα πράγματα , αλλά όχι αντίθετα ως προς τη σημασία. Γιατί ο ένας υποδεικνύει εκείνο που πρέπει να κάνουν σε ανθρώπους που μόλις αρχίζουν τον πόλεμο προς τα πάθη, ενώ ο άλλος σε εκείνους που έχουν κατατροπώσει τους εχθρούς αυτούς.Για κάποιον ορισμένο λοιπόν χρόνο είναι καλό και να είναι κάποιος ντυμένος , αλλά και να ξεντύνεται , όταν πρέπει να αποκτήσει μαχαίρι αντί για ένδυμα...».

Κεφ Δ΄.

...Και αν κάποιος δεν αποβάλλει το ένδυμα αυτό , επειδή κατέπαυσε ο πόλεμος προς τα πάθη , και δεν μεταθέσει τον κόπο στις ηθικές αρετές ( σημ Justin. δηλ. από τον κόπο που καταβάλλει κάποιος γιατην απόκτηση αρετών, που άλλωστε τώρα πιά ήδη τις έχει) για να αποκτήσει την δύναμη του λόγου ( σημ Justin. του κηρύγματος) , ούτε και θελήσει να απαλλάξει το σώμα του από τον άσκοπο κόπο (σημ Justin , από τον «άκαιρο πόνο»), μετά την αποχώρηση εκείνου που το εξύβριζε με τις ηδονές , αυτός επιπλήττεται επειδή, χωρίς λόγο, εξακολουθεί να αναβάλλει την πώληση του ιματίου και την αγορά του μαχαιριού, και είναι δυνατόν να ακούσει τον Παροιμιαστή να λέγει « βγάλε το ιμάτιόν σου, γιατί έφυγε ο υβριστής». Γιατί η επιδίωξη της άσκησης των θεϊκών λόγων δεν καταπονεί το σώμα λιγώτερο από την πρακτική σκληραγωγία, αντίθετα προσφέρει και κάτι περισσότερο σε εκείνον που κοπιάζει για τηνκαθαρότητα, αφού η διάνοια δεν έχει καιρό να επιστρέφει και να ασχολείται με τα πάθη που θέλουν να την ενοχλούν, επειδή ο λογισμός είναι προσηλωμένος στα ανώτερα.

...Αυτό γνωρίζοντάς το και ο Παύλος , λέγει : «Η σωματική γυμνασία προς ολίγον εστίν ωφέλιμος, η δε ευσέβεια προς πάντα ωφέλιμος εστι», βεβαιώνοντας και εκείνης την πρόσκαιρη χρησιμότητα, και αποδίδοντας σ’ αυτήν τη διαρκή και μόνιμη ωφέλεια, αφού και στο μέλλον η σωματική άσκηση θα παύσει, ενώ η γνώση δέχεται αύξηση της τελειότητας, προχωρώντας από τη θέα μέσω καθρέπτη και των αινιγμάτων, στην πρόσωπο προς πρόσωπο θέα των ελπιζομένων».

Του εν Αγίοις πατρός ημών Νείλου του πρεσβυτέρου(συνέχεια...)

"Κεφ. 5ο.

...Έτσι πωλείται το ένδυμα και έτσι αγοράζεται το μαχαίρι, και του μαχαιριού την απόκτηση συνιστά, που δεν υπήρχε προηγουμένως, και το ένδυμα παραμένει από συνήθεια, αν και κατ’ οικονομία παραμένει ανενέργητο. .. Αυτός λοιπόν που πούλησε το ένδυμα, θα αγοράσει οπωσδήποτε το μαχαίρι, και χωρίς να αποξενωθεί από το ένδυμα αποκτά και το μαχαίρι. Και αγόρασε ποιό μαχαίρι, αν όχι εκείνο για το οποίο λέγει ο Χριστός ότι «ΟΥΚ ΗΛΘΟΝ ΒΑΛΕΙΝ ΕΙΡΗΝΗΝ ΑΛΛΑ ΜΑΧΑΙΡΑΝ» , ονομάζοντας μαχαίρι τον λόγο του κηρύγματός Του; Γιατί οπως το μαχαίρι διαιρεί αυτά που είναι ενωμένα, και το ενιαίο σώμα το κόβει σε μέρη , έτσι και ο λόγος του κηρύγματός Του , μπαίνοντας σε κάθε σπίτι , τότε αυτούς που με την απιστία ήταν ενωμένοι, τους χώρισε μεταξύ τους, διαιρώντας τον γιό από τον πατέρα, τη θυγατέρα από τη μητέρα, τη νύφη από τη πεθερά, και κόβοντας την ίδια την φύση, έδειχνε τον σκοπό της παραγγελίας του Κυρίου, ότι διέταξε τους Αποστόλους να πάρουν μαχαίρι για την ωφέλεια και το συμφέρον των ανθρώπων».

"Πρέπει να ξέρουμε ότι τους πιστούς, όσοι τηρούν τις εντολές του Θεού, αυτοί, πώς να πεί κανείς; Δέχονται τη Χάρη του Θεού κι ο Θεός είναι υποχρεωμένος να τους βοηθάει μέσα στα δύσκολα χρόνια. Το κακό μόνο του καταστρέφεται. Νά , δε βλέπουμε κεί πέρα , με κάτι , έχω μάθει, κάτι αρρώστιες ανώμαλες που παρουσιάζονται, βλέπετε, εκεί πέρα, δεν είναι ότι ο Θεός τους καταστρέφει, καταστρέφονται μόνοι τους...αυτό ( το σόϊ) εξαφανίζεται μόνο του, δεν είναι ότι ο Θεός τους τιμωρεί όχι, την τιμωρία την δημιουργούν μόνοι τους. Και βλέπετε ότι εξαφανίζονται αυτοί οι άνθρωποι , που δεν έχει νόημα η ζωή τους. Οι άλλοι που σκοτώνουν τα παιδιά τους , μόνοι τους εξαφανίζουν το σόϊ τους. Δεν είναι , τώρα, ότι ο Θεός τους καταριέται, εξαφανίζουν το σόϊ τους μόνοι τους. Και βλέπουμε απ’ το άλλο μέρος τις χριστιανικές οικογένειες με τα παιδάκια τους , όσα τους δίνει ο Θεός , λοιπόν, ευλογία Θεού, και βλέπετε όλα τα παιδάκια χαριτωμένα...και νά, που προχωρεί μια γενιά καλή... εκεί που νομίζουμε ότι ο κόσμος, ας υποθέσουμε , τί θα γίνει; Εν τούτοις ο καλός Θεός εργάζεται, και βλέπουμε τώρα μιά καλή γενιά, χρυσή. Και οι Χριστιανοί , τώρα, αναγκάζονται να γίνουν πιό πιστοί, -το θέλουμε δεν το θέλουμε-, (διότι) αγρίεψαν τα κατσίκια να φάνε τα πρόβατα του Χριστού... Τα πρόβατα του Χριστού ψάχνουν να βρούν καλό τσομπάνο, θα βρούν και κοπάδι νά ‘ναι όλα πρόβατα. ...έτσι θα γίνει και «μία ποίμνη είς ποιμήν».

Ιερομονάχου Χριστοδούλου, Αγιορείτου, « Γέρων Παϊσιος, Σκεύος εκλογής» , Τόμος Β΄, σελ.328-29.

Του εν Αγίοις πατρός ημών Νείλου του πρεσβυτέρου (συνέχεια)

Κεφ στ΄.

Αμέσως λοιπόν ο Πέτρος απάντησε λέγοντας ότι έχει δύο μαχαίρια, τα οποία ο Κύριος είπε ότι είναι αρκετά για τον αγώνα που είχαν μπροστά τους (Λουκά. 22,38). Και αυτά τα δύο μαχαίρια είναι, όπως λέγει ο Απόστολος , ο έλεγχος των αντιπάλων και η ενθάρρυνση των πιστών. Γιατί γράφοντας στον Τίτο, αυτά τα δύο δίνει στους διδασκάλους, λέγοντας: « για να είσαι σε θέση να ενισχύης με την υγιά διδασκαλία , και να ελέγχεις εκείνους που αντιλέγουν» ( Τιτ. 1, 9), διαιρώντας τον λόγο σε δύο είδη. Γιατί άλλο είναι το είδος της διδασκαλίας που απευθύνεται στους πιστούς και άλλο εκείνο, που απευθύνεται στους εχθρούς της αλήθειας. Αφού το ένα είναι έλεγχος του ψεύδους, ενώ το άλλο επικύρωση της αλήθειας.
Ότι μαχαίρι ονομάζει τον λόγο , είναι φανερό σε όλους , αφού είναι συχνή η χρήση της πρόχειρης φράσης της Γραφής που λέει: « Γιατί ο λόγος του Θεού είναι ζωντανός και δραστικός και πιό κοφτερός από κάθε δίκοπο μαχαίρι»(Εβρ. 4,12), δηλώνοντας τη διφορούμενη σημασία του μαχαιριού, όπως ειπώθηκε με τον λόγο....
Φαίνεται λοιπόν ότι ο Πέτρος χρησιμοποίησε κατάλληλα το μαχαίρι, ΟΤΑΝ ΕΚΟΨΕ ΤΟ ΑΥΤΙ ΤΟΥ ΔΟΥΛΟΥ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΡΕΑ, κάνοντάς το και αυτό μυστικά και συμβολικά. Γιατί στην αρχή του κηρύγματός τους οι Απόστολοι τηρούσαν και τις νομικές διατάξεις, οδηγώντας προς την θύρα, σύμφωνα με Αυτόν που είπε, «Εγώ ειμι η θύρα»(Ιω. 10, 9), εκείνους πού έλεγαν ότι αγάπησαν την δεσποτεία του νόμου, και παίρνοντας το σουβλί της παιδείας , επιχειρούσαν να μεταβάλουν την δουλική ακοή σε ελεύθερη υπακοή. Όταν όμως οι Ιουδαίοι έκριναν τους εαυτούς τους ανάξιους της αιώνιας ζωής , και ήταν ανάγκη να στραφούν προς τους εθνικούς, τότε με την εντολή του Πνεύματος ΕΚΟΨΑΝ ΤΕΛΕΙΩΣ ΤΗΝ ΑΚΟΗ ΤΟΥΣ , επειδή δεν ήταν πιά άξιοι της ελευθερίας του λόγου, εξαιτίας της απείθειάς τους. Γιατί λέγοντας «ήταν αναγκαίο να κηρύξουμε πρώτα σε σάς τον λόγο του Θεού»(Πραξ. 13,46), σήμαινε να μεταβάλουν την δουλική ακοή σε ελεύθερη, και προσθέτοντας ,»επειδή κρίνατε τους εαυτούς σας ανάξιους της αιώνιας ζωής, στρεφόμαστε προς τα έθνη»(Πραξ. 13, 46), σήμαινε ότι διέκοψαν τελείως την ακοή τους».

ΑΓIΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ(Λόγοι Β΄, Πνευματική αφύπνιση, σελ.177-179)

«-Γέροντα, οι Εβραίοι, ενώ διαβάζουν την Παλαιά Διαθήκη, πώς δεν πιστεύουν στον Χριστό;
-Δεν πάς να το πείς αυτό στους Εβραίους; Οι Εβραίοι είχαν ανέκαθεν φανατισμό. Καταλαβαίνουν, αλλά είναι ο φανατισμός που τους τυφλώνει. Αν πρόσεχαν λίγο, δεν θα παρέμενε κανένας Εβραίος.
-Αυτά που διάβαζαν, πώς τα ερμήνευαν;
-Πώς τα ερμήνευαν και πως τα ερμηνεύουν! Τα πνευματικά νοήματα τα κάνουν υλικά. Αυτό λ.χ. που λέει ο Προφήτης Ησαϊας , «εξανθήσει τα έρημα του Ιορδάνου»(Ησ. 35,2), να δής πώς το ερμήνευσαν. Για να δείξουν ότι άνθησε η έρημος, γύρισαν κάποιο ποταμό, έκαναν πεζούλια, κήπους, φύτεψαν μπανανιές, λεμονιές, πορτοκαλιές, έφτιαξαν όλο περιβόλια,οπότε λένε «άνθησε η έρημος»! Όλα έτσι τα ερμηνεύουν. Ενώ οι λόγοι αυτοί του Προφήτου αναφέρονται στην αναγέννηση του κόσμου με το Άγιο Βάπτισμα, με το λουτρό της παλιγγενεσίας.
-Τώρα περιμένουν τον επίγειπο βασιλιά;
-Ναί, τον Αντίχριστο. Οι Ραββίνοι ξέρουν ότι ήρθε ο Μεσσίας και ότι τον σταύρωσαν. Αφού έχω μάθει από ένα πρόσωπο ότι, όταν ψυχορραγή ένας Εβραίος, πάει ο Ραββίνος και του λέει στο αυτί: «ο Μεσσίας ήρθε». Βλέπεις τους πειράζει η συνείδηση, και νομίζουν ότι , αφού το είπαν, είναι εντάξει!...
-Και οι άλλοι δεν ακούνε;
-ΟΧΙ, ΣΤΟ ΑΥΤΙ ΤΟ ΛΕΝΕ. Και τα Εβραιόπουλα έχουν επαναστατήσει εναντίον των Ραββίνων. «Ο Μεσσίας , λένε, ήρθε. Ποιόν Μεσσία περιμένετε;”. Στην Αμερική μιά ομάδα νέων που ασχολούνται ιστορικά με την Αγία Γραφή εκδίδουν ένα περιοδικό στο οποίο γράφουν: «ο Μεσσίας ήρθε. Σε όποιον δεν πιστεύει ότι ήρθε ο Μεσσίας θα στέλνουμε δωρεάν το περιοδικό, ώσπου να πιστέψη. Όποιος πιστεύει να στέλνη συνδρομή, για να το στέλνουμε και σε άλλους , να πιστέψουν».-Εβραίοι είναι αυτοί;
-Ναί, Εβραίοι.
-Έγιναν Χριστιανοί;
-Έ, τώρα , το ότι πίστεψαν, κάτι είναι.
-Μπορεί να υπάρχουν Ραββίνοι κρυπτοχριστιανοί;
-Ραββίνοι να είναι Κρυπτοχριστιανοί; Μένει Ραββίνος ο άλλος , άμα γίνη Χριστιανός; Δηλαδή να διδάσκη στους Εβραίους ότι δεν ήρθε ο Μεσσίας και, όταν ψυχορραγούν, να τους λέη ότι ήρθε ο Μεσσίας;».

Του εν Αγίοις πατρός ημών Νείλου του πρεσβυτέρου.

ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΟ « Ο ΕΧΩΝ ΒΑΛΑΝΤΙΟΝ ΑΡΑΤΩ ΚΑΙ ΠΗΡΑΝ ,ΚΑΙ Ο ΜΗ ΕΧΩΝ ,ΠΩΛΗΣΑΤΩ ΤΟ ΙΜΑΤΙΟΝ ΑΥΤΟΎ ΚΑΙ ΑΓΟΡΑΣΑΤΩ ΜΑΧΑΙΡΑΝ».

Φιλοκαλία των νηπτικών και ασκητικών Πατέρων, εκδ. «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1998


« Και αυτά βέβαια είναι αρκετά γιά εκείνους που πούλησαν το ένδυμά τους και πήραν το μαχαίρι. ας ΔΟΎΜΕ ΌΜΩς ΑΝ ΌΛΟΙ ΌΣΟΙ ΦΟΡΟΎΜΕ ΤΟ ΈΝΔΥΜΑ ΑΥΤΌ ΤΟ ΦΟΡΟΥΜΕ ΣΩΣΤΑ, επειδή για κάποιους έχει γραφεί (Αμώς 2,16), ότι κάθε στολή που αποκτήθηκε με δόλο , και κάθε ένδυμα που πήραν με συνδιαλλαγή, ΘΑ ΤΟ ΠΛΗΡΩΣΟΥΝ, και για άλλους πάλι , ότι , δένοντας τα ρούχα τους με σχοινιά, τα έκαναν παραπετάσματα δίπλα στο θυσιαστήριο. Να μην έχουν λοιπόν στολή αποκτημένη με δόλο οι αιρετικοί, για να παγιδέψουν τους απλοϊκώτερους, φορώντας τα ενδύματα των ηθικών αρετών, για εντυπωσιασμό μάλλον, παρά για την αλήθεια, παρουσιάζοντάς τα ως ξένα, και εμφανίζοντας όψη μειλίχια και ήρεμη, με τα οποίαδελεάζουν αυτούς που πιάνουν στα αγκίστριά τους για την απώλεια.

Κεφ. 8.
Αυτοί (σημ. Justin, οι αιρετικοί) βέβαια θα τα πληρώσουν αυτά τα ενδύματα στον μελλοντικό αιώνα με ανταπόδοση. Γιατί δεν θα λάβουν ανταμοιβές για τους κόπους τους, αλλά θα πληρώσουν με τιμωρία και κόλαση ΤΗΝ ΑΠΑΤΗ ΤΟΥΣ, όταν ο Θεός θα παίρνει εκδίκηση από αυτούς που φορούν ξένα ενδύματα, όπως λέγει στον προφήτη. Γιατί κάθε τι που δεν γίνεται για χάρη αυτού του καλού, αλλά για κάποιου άλλου, όχι μόνο δεν έχει αμοιβή, αλλά ενέχει και ευθύνη, όταν πράττεται για να παγιδεύσει αυτούς που βλέπουν και γίνεται δόλωμα στους πιό απλοϊκούς προς απώλειά τους. ...
Η μόρφωση όμως της ευσεβείας ,που επινοείται για να εξαπατήσει, δεν έχει μόνο τον κόπο άσκοπο, αλλά και επικίνδυνο, γιατί καταδικάζεται όχι μόνο με την απώλεια των μισθών, αλλά ΜΕ ΚΟΛΑΣΗ ΑΙΩΝΙΑ και πολύ οδυνηρή. Γι’ αυτό ο Απόστολος σε κάποιους που κοπίασαν και ανέλαβαν τέτοιο κόπο έλεγε: «Πάθατε τόσα πολλά άσκοπα, άν βέβαια μόνο άσκοπα»(Γαλ. 3,4), χρησιμοποιώντας το «άσκοπα» για την ζημιά στον μισθό τους, ενώ το «άν βέβαια μόνο άσκοπα» προς χαρακτηρισμό της μελλοντικής κόλασης (σημ Justin, υπονοείται ότι οι αιρετικοί με δόλο φορούν ενδύματα ευσεβείας για να εξαπατήσουν, γι’ αυτό κολάζονται).
Και κάνουν τα ενδύματά τους παραπετάσματα δίπλα στο θυσιαστήριο κρεμώντας τα με σχοινιά, μερικοί ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥΣ, μιμούμενοι με υποκρισία εκείνους που λειτουργούν με αγνότητα μέσα στα Άγια κάτω από το καταπέτασμα του ναού. Γιατί άλλο είναι το καταπέτασμα και άλλο το παραπέτασμα, αν και η ομοιότητα των ονομάτων κρύβει την διαφοράπου υπάρχει στη πραγματικότητα. Γιατί το παραπέτασμα σχεδιάζεται στη τύχη από την ανάγκη ΝΑ ΜΗ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΣΥΓΚΑΛΥΨΗ, δεμένα με κάποια πλάγια σχοινιά, δεξιά και αριστερά, χωρίς να υπερέχουν ως προς το ύψος, ενώ το καταπέτασμα κρέμεται από σχοινιά που ΕΙΝΑΙ ΨΗΛΑ, παίρνοντας την ονομασία τους από τη πτώση του υφάσματος από πάνω προς τα κάτω. Και σημαίνει προφανώς , ότι αναλαμβάνομε τον κόπο για τις αρετές, για χάρη του Δεσπότη που βλέπει κρυφά, και διαφεύγοντας τα μάτια των ανθρώπων που είναι κάτω, φανερώνουμε μόνο σε Εκείνον που βλέπει απο πάνω αυτό που γίνεται.

Του εν Αγίοις πατρός ημών Νείλου του πρεσβυτέρου.

ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΟ « Ο ΕΧΩΝ ΒΑΛΑΝΤΙΟΝ ΑΡΑΤΩ ΚΑΙ ΠΗΡΑΝ ,ΚΑΙ Ο ΜΗ ΕΧΩΝ ,ΠΩΛΗΣΑΤΩ ΤΟ ΙΜΑΤΙΟΝ ΑΥΤΟΎ ΚΑΙ ΑΓΟΡΑΣΑΤΩ ΜΑΧΑΙΡΑΝ».

Φιλοκαλία των νηπτικών και ασκητικών Πατέρων, εκδ. «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1998

(συνέχεια)...

« Και αυτά βέβαια είναι αρκετά γιά εκείνους που πούλησαν το ένδυμά τους και πήραν το μαχαίρι. ας ΔΟΎΜΕ ΌΜΩς ΑΝ ΌΛΟΙ ΌΣΟΙ ΦΟΡΟΎΜΕ ΤΟ ΈΝΔΥΜΑ ΑΥΤΌ ΤΟ ΦΟΡΟΥΜΕ ΣΩΣΤΑ, επειδή για κάποιους έχει γραφεί (Αμώς 2,16), ότι κάθε στολή που αποκτήθηκε με δόλο , και κάθε ένδυμα που πήραν με συνδιαλλαγή, ΘΑ ΤΟ ΠΛΗΡΩΣΟΥΝ, και για άλλους πάλι , ότι , δένοντας τα ρούχα τους με σχοινιά, τα έκαναν παραπετάσματα δίπλα στο θυσιαστήριο. Να μην έχουν λοιπόν στολή αποκτημένη με δόλο οι αιρετικοί, για να παγιδέψουν τους απλοϊκώτερους, φορώντας τα ενδύματα των ηθικών αρετών, για εντυπωσιασμό μάλλον, παρά για την αλήθεια, παρουσιάζοντάς τα ως ξένα, και εμφανίζοντας όψη μειλίχια και ήρεμη, με τα οποίαδελεάζουν αυτούς που πιάνουν στα αγκίστριά τους για την απώλεια.

Κεφ. 8.
Αυτοί (σημ. Justin, οι αιρετικοί) βέβαια θα τα πληρώσουν αυτά τα ενδύματα στον μελλοντικό αιώνα με ανταπόδοση. Γιατί δεν θα λάβουν ανταμοιβές για τους κόπους τους, αλλά θα πληρώσουν με τιμωρία και κόλαση ΤΗΝ ΑΠΑΤΗ ΤΟΥΣ, όταν ο Θεός θα παίρνει εκδίκηση από αυτούς που φορούν ξένα ενδύματα, όπως λέγει στον προφήτη. Γιατί κάθε τι που δεν γίνεται για χάρη αυτού του καλού, αλλά για κάποιου άλλου, όχι μόνο δεν έχει αμοιβή, αλλά ενέχει και ευθύνη, όταν πράττεται για να παγιδεύσει αυτούς που βλέπουν και γίνεται δόλωμα στους πιό απλοϊκούς προς απώλειά τους. ...
Η μόρφωση όμως της ευσεβείας ,που επινοείται για να εξαπατήσει, δεν έχει μόνο τον κόπο άσκοπο, αλλά και επικίνδυνο, γιατί καταδικάζεται όχι μόνο με την απώλεια των μισθών, αλλά ΜΕ ΚΟΛΑΣΗ ΑΙΩΝΙΑ και πολύ οδυνηρή. Γι’ αυτό ο Απόστολος σε κάποιους που κοπίασαν και ανέλαβαν τέτοιο κόπο έλεγε: «Πάθατε τόσα πολλά άσκοπα, άν βέβαια μόνο άσκοπα»(Γαλ. 3,4), χρησιμοποιώντας το «άσκοπα» για την ζημιά στον μισθό τους, ενώ το «άν βέβαια μόνο άσκοπα» προς χαρακτηρισμό της μελλοντικής κόλασης (σημ Justin, υπονοείται ότι οι αιρετικοί με δόλο φορούν ενδύματα ευσεβείας για να εξαπατήσουν, γι’ αυτό κολάζονται).
Και κάνουν τα ενδύματά τους παραπετάσματα δίπλα στο θυσιαστήριο κρεμώντας τα με σχοινιά, μερικοί ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥΣ, μιμούμενοι με υποκρισία εκείνους που λειτουργούν με αγνότητα μέσα στα Άγια κάτω από το καταπέτασμα του ναού. Γιατί άλλο είναι το καταπέτασμα και άλλο το παραπέτασμα, αν και η ομοιότητα των ονομάτων κρύβει την διαφοράπου υπάρχει στη πραγματικότητα. Γιατί το παραπέτασμα σχεδιάζεται στη τύχη από την ανάγκη ΝΑ ΜΗ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΣΥΓΚΑΛΥΨΗ, δεμένα με κάποια πλάγια σχοινιά, δεξιά και αριστερά, χωρίς να υπερέχουν ως προς το ύψος, ενώ το καταπέτασμα κρέμεται από σχοινιά που ΕΙΝΑΙ ΨΗΛΑ, παίρνοντας την ονομασία τους από τη πτώση του υφάσματος από πάνω προς τα κάτω. Και σημαίνει προφανώς , ότι αναλαμβάνομε τον κόπο για τις αρετές, για χάρη του Δεσπότη που βλέπει κρυφά, και διαφεύγοντας τα μάτια των ανθρώπων που είναι κάτω, φανερώνουμε μόνο σε Εκείνον που βλέπει απο πάνω αυτό που γίνεται.

(συνέχεια)
"Κεφ 9ο.

....Όταν όμως παρουσιάζοντας εμφάνιση σωφροσύνης ή ακτημοσύνης κάνουμε κρυφά τα αντίθετα, και κρεμάμε παραπετάσματα με τα σχοινιά των αμαρτιών μας, ενώ ΑΛΛΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΚΑΤΩ ΣΤΗ ΠΑΡΥΦΗ, ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΔΕΙΧΝΟΥΜΕ ΜΕ ΤΗ ΠΛΑΣΤΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΜΑΣ, κάνοντας σοβαρή την κρυμμένη ντροπή μας και δελεάζοντας με απάτη τα μάτια των ανθρώπων προς την ευσεβή και ενάρετο δόξα (σημ Justin, δηλ. παρουσιάζοντας δήθεν ως ιερατική σεμνότητα την κρυμμένη μας ασχήμια και ξεγελάμε με απάτη τους ανθρώπους εμφανίζοντας πλαστή εξωτερική όψη ευσέβειας και αρετής με κρυφό σκοπό να τους παρασύρουμε να μας δοξάσουν), τότε κρύβουμε κάτω από το παραπέτασμα κατά τρόπο μεμπτό αυτά, πού άν αποκαλυφθούν είναι άξια κατάκρισης. Γιατί όπως η αρετή που γίνεται κρυφά επαινείται από τον Θεό και όταν φανερώνεται ανακηρύσσεται με λαμπρότητα, έτσι και η κακία, όταν είναι κρυφή , έχει επικρεμάμενη τιμωρία και κόλαση, και όταν ελέγχεται οδηγεί σε εσχάτη καταδίκη. Αλλά και αν ακόμη διαφύγουν, καλύπτοντας την διεφθαρμένη ενασχόλησή τους με τη δήθεν σεμνή τους εμφάνιση, εκεί οπωσδήποτε θα αποκαλυφθούν, διότι η φαινομενική τους εμφάνιση θα αφαιρεθεί, και αυτόματα θα φανερωθεί λάμποντας η αλήθεια. Γι’ αυτό και ο Ησαϊας λέγει: «ΘΑ ΦΑΝΕΡΩΣΕΙ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΤΗΝ ΟΨΗ ΤΟΥΣ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΕΚΕΙΝΗ».(Αποκαλύψει Κύριος το ΣΧΗΜΑ αυτών εν τη ημέρα εκείνη, Ησ. 22,8

(συνέχεια) "....Αλλά δεν είναι τέτοιοι όλοι όσοι ασκούν το καλό, έστω και αν μερικοί, από το κυνήγι της ανθρώπινης δόξας, ασκούν το επάγγελμα της θεοσέβειας όχι με αγνό τρόπο. ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΤΩΝ ΑΠΑΤΕΩΝΩΝ ΝΑ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΞΙΟΣΕΒΑΣΤΟΙ. Καθ’οσον υπάρχουν και αυτοί πού ασκούν την αρετή πραγματικά, χωρίς να διαψεύδουν με τα έργα τους το επάγγελμα, αλλά έχοντας όμοιο αυτό που φαίνεται με αυτό που κρύβεται, και την εξωτερική τους εμφάνιση (σημ Justin, ΤΟ ΣΧΗΜΑ)να ερμηνεύει την πραγματικότητα, χωρίς να φαίνονται μόνο αυτά που επαγγέλονται, αλλά και να είναι, ονομάζονται, ή και φροντίζοντας μάλλον να είναι για χάρη του Θεού, ο οποίος ερευνά τα πάντα, ακόμα και τα βάθη της καρδιάς , και ανταποδίδει στον καθένα ανάλογα με το έργο του, και όχι όπως φαίνεται».

Χαίροις ο ζωηφόρος Σταυρός
της ευσεβείας το αήτητον τρόπαιον
η θύρα του Παραδείσου
ο των πιστών στηριγμός
τό της Εκκλησίας περιτείχισμα
δι’ ού εξηφάνισται φθορά
και κατήργηται και κατεπόθη
του θανάτου η δύναμις
και υψώθημεν από γής εις ουράνια
Όπλον ακαταμάχητον
δαιμόνων αντίπαλε
δόξα μαρτύρων
οσίων ως αληθώς εγκαλλώπισμα
λιμήν σωτηρίας
ο δωρούμενος τω κόσμω
το μέγα έλεος.